Қаріп:  A+  A A-
Қаз | Рус
 
Басқарма жұмысы || Мемлекет басшысының Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру

Мемлекет басшысының Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру

Мемлекет басшысы Н.А. Назарбаевтың Қазақстан халқына 2017 жылғы 31 қаңтардағы «Қазақстанның үшiншi жаңғыруы — жаһандық бәсекеге қабiлеттiлiк» Жолдауын iске асыру Zip (20 Kb)

Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің жер қатынастары басқармасының Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 2017 жылғы 31 қантардағы «Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» Жолдауын іске асыру іс-шаралар Жоспары

Іс-шара Аяқтау нысаны Орындау мерзімі Жауапты орындаушылар
1. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә Назарбаевтың халыққа Жолдауын  талқылау бойынша жер қатынастары  басқармасы ұжымының жиналысын өткізу Хаттама Ақпан Әкімшік бөлімі
2. Солтүстік Қазақстан облысы аймағында жер қатынастары саласындағы бірыңғай мемлекеттік саясатты және мемлекеттік мүдделерін қорғауын іске асыру Баяндама, баспасөз хабарламасы, сөз сөйлеу Тұрақты Басқарма бөлімдері
3. ҚР Президенті Н.Ә Назарбаевтың Жолдауын насихаттау бағытында іс-шаралар өткізу Аудандық жер қатынастары бөлімдеріне жүру (дөңгелек үстелдер, кеңестер) Тұрақты Басқарма басшылығы, басқарма бөлімдердің басшылары
4. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауын түсіндіру бойынша ақпарат-насихаттау тобының құрамында басшының облыстық аудандарға  жол жүру Ақпарат Кесте бойынша Басқарма басшылығы
5. Жер қатынастары саласындағы жұмыс туралы облыстық баспасөз басылымдардын беттерінде жариялау Газеттерде мақала Жыл ішінде Басқарма бөлімдері

«СҚО жер қатынастары басқармасы» ММ басшысы Е.Ш. Кәрiбаевтың 2016 жылғы 5 мамырдағы брифингте сөз сөйлеуi

Құрметтi брифинг қатысушылары!

Бiздiң бүгiнгi кездесудiң себебi жерлердi нарықтық айналымға тартуға арналған жер заңнамасына енгiзiлген өзгерiсатер тболып табылады.

Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердi ұтымды және тиiмдi пайдалану, жерлердiң белсендi нарықтық айналымын ынталандыру және жер қорынан экономикалық талпынысты арттыру мақсатында 2015 жылдың қазан-қараша айларында Қазақстан Республикасының Президентiмен Жер кодексiне ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерiне жеке меншiк құқығын беру тәртiбiнiң мәселелерi бойынша өзгерiстер енгiзiлетiн 2 Заңға қол қойылды.

2015 жылғы 29 қазандағы заңмен шаруашылық серiктестiктер және өндiрiстiк кооператив қатысушыларына қатысушылары (мүшелерi) құрамынан шығу кезiнде сауда-саттықтарды (аукциондарды, конкурстарды)өткiзусiз жер учаскелерiн сатып алу құқығы және жер учаскелерiн жалдау құқығы берiледi деп белгiленген.

Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 2 қарашадағы заңымен төрт бағыт бойынша өзгерiстер енгiзiлдi:

Бiрiншi. Жер учаскелерiн аукцион өткiзу әдiсiмен берудiң жаңа тетiгiн ендiру.

Кодекстiң 24-бабына ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерiн беру, мұндай учаскелерге жер пайдалану құқығы 25 жылдан аспайтын мерзiмге жалдау шартымен берiлетiн шетел азаматтарын, азаматтағы жоқ тұлғаларды қоспағанда тек қана сауда-саттықтарда (аукциондарда) ақылы негiзде жүзеге асырылатын белгiлейтiн өзгерiстер енгiзiлдi.

Осы тәртiпте, Кодекс сауда-саттықтарда (аукциондарда) мемлекеттiк меншiктен ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерiне құқықтарды сатып алу ерекшелiктерiн реттейтiн 48-1-бабымен толтырылған. Мемлекет меншiгiнде тұрған және жер пайдалануға берiлмеген ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерiне құқықтарды сатып алу төмендегiдей кезектiлiк бойынша iске асырылатырн болады:

1) жер учаскесiнiң кадастрлық құнын арттыру шарытмен сауд-саттықтардың аукциондық нысаны арқылы (ағылшын әдiсi);

2) ағылшын әдiсi бойынша кемiнде екi аукционды өткiзу жиындары бойынша оны өткiзу мүмкiнсiздiгi кезiнде — сауда-саттықтар кадастрлық құнын төмендету шартымен өткiзiледi (голандиялық әдiс), бiрақ оның кадастрлық құнынан кемiнде 50%-ға дейiн (егiстiктiң 1 га үшiн төлемақы ставкасы — 55600 теңге, жайылым — 12800 теңге).

Бүгiнгi күнде 7264,3 мың га (73,5%) ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер ұзақ мерзiмдi жалда тұр және тек қана 6,1 мың га жерлер жеке меншiкте жатыр. Яғни бүгiнгi таңда (2005 жылдан) аудан әкiмдiктерi жалпы сомасы 92,4 млн.теңге сомасына жалпы алаңы 6175 га (егiстiктер — 1636 га, жайылымдар 4383 га) ауыл шаруашылығы мақсатындағы 28 жер учаскесiне жеке меншiк құқығын өткiзген.

Ауыл шаруашылығы мақсатындағы мемлекеттiк босалқы жерлер нарықтық айналымға тартылмай қалуда.

2016 жылдың 1 шiлдесiнен әкiмдiктер аукционға 32,2 мың га босалқы жерлердi аукциондарға шығаруды жоспарлауда. Босалқы жерлердегi жалпы ауыл шаруашылық алқаптары 480,5 мың га құрайды.

Екiншi. Жалда тұрған жер учаскелерiн сатып алу бойынша жеңiл шарттарды беру.

Аталған норма қазiргi жер пайдаланушылардың мүдделерiн ескерiп және 10 жылға дейiн кешiктiрiп төлеумен оның кадастрлық құнынан 50% көлемiнде белгiленетiн жеңiл баға бойынша жалға алу мерзiмiнiң аяқталуына дейiн бұрын берiлген ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерiн жеке меншiкке сатып алу құқығын бередi.

Бүгiнгi таңда бұрын жер пайдалануға берiлген жерлерден (жалға) 180 агроқұрылым жалпы алаңы 140,3 мың га, соның iшiнде егiстiктер — 117,2 мың га, жайылымдар — 23,1 мың га жерлердi жеке меншiкке сатып алу қалауын бiлдiрдi.

Сонымен қатар өз үлестерiн жарна ретiнде шаруашылық серiктестiктердiң жарғылық капиталына және салым ретiнде өндiрiстiк кооперативтерге тапсырған жер үлестерiнiң иелерiнiң құқығын қорғайтын норма қарастырылады.

Жер кодексiнiң 24-бабына сәйкес шетелдiктерге және шетелдiк компанияларға қазақстандық жердi жеке меншiк құқығына алу тыйым салынған.

Сонымен қатар 2015 жылдың қаңтарынан ҚР Жер кодексiнiң 48-бабының 2-тармағымен шетелдiктер мен азаматтағы жоқ тұлғалардың жер пайдалану құқығында жер учаскелерiнiң 25 жылға дейiн жатудың шектi мерзiмi қарастырылған, бұрын бұл мерзiм 10 жылға дейiн бекiтiлген болатын.

Осы тәртiпте ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерiне жер пайдалану құқығын өткiзу рәсiмiнiң өзi Жер кодексiнiң 48-бабының талаптарына сәйкес бұрынғыдай жүргiзiлетiн болады. 7264,2 мың га жерден бүгiнгi таңда шетелдiктердiң жер пайдалануында 2,4 мың га Қызылжар ауданның аумағында орналасқан («АГРО РАПСИД» ЖШС).

ҚР Үкiметi бұрынғы 2003 жылы елдiң барлық облыстарының әрбiр ауданы бойынша шетелдiктердiң бiр қолына жердiң шектi ең жоғары көлемi бекiтiлгенiн айтып өткен жөн, мысалы Қызылжар ауданында бұл 3000 га.

Үшiншi. Жер учаскесiнiң нысаналы мақсатын өзгерту рәсiмiн оңтайландыру.

Жер кодексiндегi жаңа өзгерiстерге сәйкес ауыл шаруашылығын жүргiзуге байланысты объектiлердi салу кезiнде және аталған учаскелерде шаруашылық түрiнiң ауысыуы кезiнде ауыл шаруашылығы жерлерiнiң нысаналы мақсатын өзгерту рәсiмiн алып тастау қарастырылуда. Егер бұрын қызмет түрiн өзгерту кезiнде нысаналы мақсатын өзгерту қажет болса, ендi бұл қажет емес, яғни жер пайдаланушылар ауыл шаруашылығын жүргiзуге байланысты объектiлердi сала алады — далалық тұрақ, мал шаруашылық кешендерi, жылыжайлар және т.б.

Ең бастысы ауыл шаруашылық өндiрiсiнiң бағытын сақтау.

Жалпы осы өзгерiстер ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердi толыққанды нарықтық айналымға енгiзу үшiн қажеттi жағдайларды жасауға, жер пайдаланушылардың жер учаскелерiн ұтымды пайдалану бойынша жауапкершiлiгi мен ынтасын арттыруға мүмкiндiк бередi.

Жер қатынастары саласындағы Мемлекет басшысының бес институционалдық реформасын iске асыру бойынша 100 нақты қадам — Ұлт жоспарының iске асырылуы

ҚР Ұлттық экономика министрлiгiнiң кестесiне сәйкес өңiрiмзiге ағымдағы жылдың сәуiр айында «100 нақты қадам» Ұлт жоспарының 35-36-қадамдарына қатысты ҚР Жер кодексiне енгiзiлген өзгерiстерге байланысты жер заңнамасының тәжiрибесiн қолдану нормаларын түсiндiру бойнша семинар-кеңес өткiзу үшiн ҚР ҰЭМ Құрылыс, тұрғын-үй-коммуналдық шаруашылығы iстерi және жер ресурстарын басқару комитетi төрағасының орынбасары Б.А. Смағұловтың басшылығымен құрамында жетi адам жұмыс тобының келген. Семинарға ауыл шаруашылық құрылымдардың басшылары, жер пайдаланушылар және өзге де мүдделi жеке және заңды тұлғалар шақырылған.

Осы семинар-кеңесте, ауылшаруашылық жерлерiн тиiмдi пайдалану мақсатымен оларды нарықтық айналымға енгiзу, Жер кодексiне және басқа да заӊ актiлерiне өзгерiстер енгiзу (Ұлт жоспарының 35-қадамы), сондай-ақ жер учаскесiнiң нысаналы мақсатын өзгерту ресiмдерiн жеӊiлдету, ауылшаруашылық жерлерiн пайдалануға тұрақты түрде мониторинг жүргiзу, барлық пайдаланылмай жатқан жердi алдағы уақытта жекешелендiру үшiн мемлекеттiк қорға беру (Ұлт жоспарының 36-қадамы) мәселелерi талқыланды.

Мемлекет Басшысы ұсынған бес институционалды реформаны жүзеге асыру бағытындағы «100 нақты қадам» Ұлт жоспарында елiмiздегi жер қатынастары мәселесiн назардан тыс қалдырған жоқ. Сондықтан осы мақсаттарды iске асыру бағытында екi нақты қадам белгiленген:

  • Ауылшаруашылығы жерлерiн тиiмдi пайдалану мақсатымен оларды нарықтық айналымға енгiзу. Жер кодексiне және басқа да заң актiлерiне өзгерiстер енгiзу. (Ұлт жоспарының 35-қадамы);
  • Жер телiмдерiн мақсатты пайдалану түрiн өзгертуге рұқсат алу рәсiмдерiн жеңiлдету. Ауылшаруашылығы жерлерiн пайдалануға тұрақты түрде мониторинг жүргiзу. Барлық пайдаланылмай жатқан жердi алдағы уақытта Жекешелендiру үшiн мемлекеттiк қорға беру. (Ұлт жоспарының 36-қадамы).

Осы орайда, Елбасы Н.Ә. Назарбаев 2015 жылы 5 мамырда Үкiметтiң кеңейтiлген отырысында — жердiң әр метрi тиiмдi пайдаланылуы тиiс және мемлекет осыған үнемi мониторинг жасауды бiр жүйеге түсiруi қажеттiгiн ерекше атап өткен болатын. Сонымен қатар Елбасы, жер қатынастарын ескiрген формадағы тиiмсiз жүйеде жүргiзу — жердiң өндiрiстiк факторы потенциалын тежеп отырғанын шегелеп айтты, себебi жер Қазақстанның негiзгi байлығы, халықтың өмiр сүру-ахуалының басты көзi болып саналады.

Бүгiнгi таңда, жердiң тиiмсiз пайдалануы салдарынан топырақ құнарлылығының төмендеп бара жатқандығы ерекше проблемаға айналуда. Оған басты себептер — ауылшаруашылық дақылдарын себу технологиясынан ауытқу, зиянды арамшөптердi жоюға бағытталған күрес шараларын өткiзуде бақылаудың төмендеп кетуi, топыраққа минирелдық тыңайтқыштар енгiзбеу, жаңа танап ауысу жүйелерiн енгiзу мен қатар тұқым сапасын жақсартуға көңiл бөлмеу, дәндi-дақылдардың сорт алмасуына мән беру — мәселелерi аса өзектi.

Сондықтан жерге деген көзқарасты өзгертiп, жұмыстарды ғылыми тұрғыда жүргiзiп отырған жағдайда тиiстi нәтижеге қол жеткiзуге болатындығына бүгiнгi таңда көзiмiз жетiп отыр.

Екiншi жағынан алғанда жер ресурстары саласында жүйелi және жоғарғы технологияны қолданумен қатар жер-шаруашылық орналастыру жобаларын енгiзген жағдайда — ауылшаруашылық құрылымдары иелiгiндегi алқаптарды пайдаланудың тиiмдi ұйымдастыру мәселелерi толықтай шешiледi. Оның iшiнде, топырақ эррозиясына ұшырауға қарсы қорғау шараларын жасақтау, егiстiкте жаңа танап ауысу жүйелерiн қолдану, жайылым, шабындық, бос жатқан жерлердi пайдалану, өндiрiстiк инфрақұрылымдарды тиiмдi орналастыру элементтерi (далалық стандар, склад-қоймалар, т.б.) шараларын жүргiзу болып саналады.

Сондықтан жердi тиiмдi пайдалану және оларды қорғау мәселелерiн дұрыс жолға қойып ұйымдастырған жағдайда ел экономикасы өркендейдi, сондай-ақ ауылдық жердегi тұрғындарының әл-аухаты жақсарады — деп бiлемiз.

Баршаға белгiлi, бүгiнгi таңда жер мәселесi — тек қана облысымызда емес республика көлемiнде актуалды болып саналады. Оның iшiнде жер пайдаланушыға берiлген жердiң пайдаланылмауы және игерiлмеуi салдарынан, оларды мемлекет меншiгiне қайтару бiрден-бiр өзектi екендiгi белгiлi.

Мемлекет басшысының Ұлттық жоспарының 35 және 36 қадамдарын iске асыру шеңберiнде ауылшаруашылық жерлерiн тиiмдi пайдалану мақсатымен оларды нарықтық айналымға енгiзу, сондай-ақ жер учаскесiнiң нысаналы мақсатын өзгерту ресiмдерiн жеӊiлдету; ауылшаруашылық жерлерiн пайдалануға тұрақты түрде мониторинг жүргiзу; барлық пайдаланылмай жатқан жердi алдағы уақытта жекешелендiру үшiн мемлекеттiк қорға берiлуi болжанады.

Осыған орай, 2015 жылдың қазан және қараша айларында Қазақстан Республикасының Президентi Қазақстан Республикасының Жер кодексiне өзгерiстер енгiзiлетiн ауыл шаруашылығы масқатындағы жер учаскелерiне жеке меншiк құқығын беру тәртiбiнiң мәселелерi бойынша Қазақстан Республикасының 2 Заңына қол қойды.

2015 жылғы 29 қазандағы Заңмен шаруашылық серiктестiктер немесе өндiрiстiк кооперативтердiң қатысушыларына (мүшелерiне) қатысушылардың (мүшелердiң) құрамынан шығу кезiнде сауда-саттықтарды (конкурстарды, аукцтиондарды) өткiзбей мемлекет меншiгiнде тұрған немесе жер пайдалануға берiлмеген жер учаскелерiн сатып алу құқығы немесе жер учаскелерiн жалдау құқығы берiледi.

2015 жылғы 2 қарашадағы № 389 Заңмен Жер кодексiне келесi өзгерiстер енгiзiлдi:

Кодекстiң 24-бабына ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерiн беру мұндай учаскелерге жер пайдалану құқығы 25 жылдан аспайтын мерзiмге жалдау шартымен берiлетiн шет елдiктердi, азаматы жоқ тұлғалар мен оралмандарды қоспағанда тек қана жеке меншiкке сауда-саттықтарда ақылы негiзде жүзеге асырылады (сондай-ақ осы өзгерiстер оны 24-бапқа сәйкесттiкке келтiру мақсатында Кодекстiң бүкiл мәтiнi бойынша енгiзiлдi).

- Кодекс ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерiне мемлекеттiк меншiктен сауда-саттықтарда (аукциондарда) сатып алу ерекшелiктерiн реттейтiн 48-1-бабымен толтырылған. Мемлекет меншiгiнде тұрған және жер пайдалануға берлiмеген ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерiне құқықтарды сатып алу төмендегiдей кезектiлiк бойынша ерекше тәртiпте жүзеге асырылатын болады.

1) жер учаскесiнiң кадастрлық (бағалау) құнын арттыру шартымен сауда-саттықтың аукциондық нысаны арқылы;

2) жер учаскесiн оның кадастрлық (бағалау) құнын арттыру шартымен кемiнде екi аукцион өткiзу қорытындылары бойынша сату мүмкiн болмаған кезде жер учаскесiнiң кадастрлық (бағалау) құнын төмендету шартымен сауда-саттықтың аукциондық нысаны арқылы ерекше тәртiппен жүзеге асырылады.

Бұл ретте жер учаскесiн оның кадастрлық (бағалау) құнының елу пайызы мөлшерiнен төмен бағаға сатуға жол берiлмейдi.

Аталған № 389 Заң 2016 жылдың 1 шiлдесiнен күшiне енедi.

Осы заңдар негiзгi мақсаты болып ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердi жеке меншiкке берудi ынталандыру, оның iшiнде оларды жекешелендiру және ұтымды әрi тиiмдi пайдалануды қамтамасыз ету бойынша ұйымдастыру-құқықтық шаралар кешендерi арқылы жаңа механизмдердi енгiзу табылады.

Осы реформа нәтижелерi, ауыл шаруашылығы өндiрiсiнiң мақсаты үшiн берiлген жер учаскелерiн ұтымды және нысаналы пайдалану үшiн оң нәтижеге қол жеткiзген кезде, жер учаскелерiн жеке меншiкке алу үшiн ынталандыру жағдайларын жасауауыл шаруашылығы өндiрiсiне қосымша инвестицияларды тарту, бұл аграрлық секторды одан әрi халықты қосымша жұмыспен қамтамасыз етумен дамытуда айқындалады. Сонымен қатар, осы мен маңызды, қолайлы факторы — ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердi жеке меншiкке сатудан бюджеттiң кiрiс бөлiгiне түскенқосымша қаражатыболады.

100 нақты қадам Ұлттық жоспарын iске асыру шеңберiнде нақты мiндеттердi шешу мәселесi жер қатынастары саласын тиiмдi реттеуге мүмкiндiк беретiндiгiне сенiмiмiз мол.

Солтүстiк Қазақстан облысының жер қатынастары басқармасының Қазақстан Республикасының Президентi Н.Ә. Назарбаевтың 2015 жылғы 30 қарашадағы «Қазақстан жаңа жаһандық» Жолдауын iске асыру iс-шаралар Жоспары Zip (6 Kb)

«Мемлекеттiк құрылыстын одан арғы 100 нақты қадамы»

Елбасы Н.Ә. Назарбаев Қазақстан Республикасының президенты лауазымына кiрiсу рәсiмiнде сөйлеген сөзiнде алдағы уақытта «Мемлекеттiк құрылыстың, одан арғы 100 нақты қадамы» атты Ұлт жоспарын ұсынатынын айтқан болатын Ұлт жоспары — Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың бес институционалық реформаны жүзеге асыру жөнiндегi 100 нақты қадам.

«Индустрияландыру және экономикалық өсiм» реформасында жер қатынастары саласында да басты назар аударылған.

35 қадамда көрсетiлген:Ауыл шаруашылық жерлерiн тиiмдi пайдалану мақсатымен оларды нарықтық айналымға енгiзу. Жер кодексiне басқа да заң актiлерiне өзгерiстер енгiзу.

36 қадам: Жер телiмдерiн мақсатты пайдалану түрiн өзгертуге рұқсат алу ресiмдерiн жеңiлдету. Ауыл шаруашылық жерлерiн пайдалануға тұрақты түрде мониторинг жүргiзу. Барлық пайдаланылмай жатқан жердi алдағы уақытта жекешелендiру үшiн мемлекеттiк қорға алу.

Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 2 қарашадағы № 389-V Заңына сәйкес жер телiмдерiн мақсаты пайдалануды ауыстыру рәсiмi қысқартылғанын және оларды тиiмдi пайдалану мақсатында ауыл шаруашылығы бар жердiң нарық айналымына енгiзiлдi. Заң 2016 жылғы 1 шiлдеден бастап қолданысқа енгiзiледi.

Ұлттың дамыған мемлекеттердiң 30-дығына кiру үшiн алда көп жұмысты тындыруымыз керек. «Ұлт жоспары — 100 нақты қадам бiздiң мемлекетiмiздiң дамуын үшiн үлкен серпiн беретiн стратегиялық құжат.

Солтүстiк Қазақстан облысының жер қатынастары басқармасының Қазақстан Республикасының Президентi Н.Ә. Назарбаевтың 2014 жылғы 11 қарашадағы «Нұрлы жол-болашаққа бастар жол» Жолдауын iске асыру iс-шаралар Жоспары Zip (6 Kb)

«Облыс жерге орналастыру қызметiнiң 2014 жылғы жұмысы туралы ақпарат»

Президент Қазақстан халқына «Нұрлы жол — болашаққа бастар жол» атты Өз Жолдауында тағы да ел алдына жаңа ауқымды тапсырмалар қойды.

Солтүстiк Қазақстан облысы — дамыған өндiрiстiк секторы, сауда саласы және айтарлықтай аграрлық әлеуетi бар өңiр.

Облыстың жер қоры 9804,3 мың га құрайды, олардың iшiнен ауыл шаруашылық алқаптары 8404,7 мың га, соның iшiнде егiстiктер 4881,7 мың га құрайды. Облыс жер қорының құрылымында анағұрлым ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер олар 7168,5 мың га немесе облыс аумағының 73,1% құрайды.

Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерде алаңы 1511,8 мың га 3100 шаруа және фермер қожалықтары жұмыс iстейдi, бұл ауыл шаруашылығы жерлерiнiң жалпы алаңынан 18% құрайды, олардың саны шаруашылықтың басқа нысандарына қайта құру нәтижесiнде есептiк кезеңде 45 бiрлiкке азайған, ал 671 шаруашылық серiктестiктерi мен акционерлiк қоғамдарына жалпы алаңы 5604,7 мың га жерлер бекiтiлген, бұл ауыл шаруашылық жерлердiң алаңынан 69% құрайды, олардың саны 12 бiрлiкке артқан.

Елбасының 2012–2014 жылдардағы үшжылдық кезеңге арналған тапсырмасына сәйкес жалпы алаңы 7055,7 мың ша ауыл шаурашылығы мақсатындағы жерлерге түгендеу жүргiзiлген.

Жұмыстар барысында пайдаланылмайтын жер учаскелерi анықталып, олар бойынша алаңдары нақтыланды, сондай-ақ оларды пайдаланбау себептерi анықталды. Үшжылдық кезеңде пайдаланылмайтын жерлердiң алаңы 278 мың га немесе түгенделген жерлердiң жалпы алаңынан 4,0 % құрады.

2012–2013 жылдар барысында облыстың сегiз ауданында және Петропавл қаласында жалпы алаңы 4528,8 мың га жерге түгендеу жүргiзiлдi. Түгендеу қорытындысы бойынша 205,2 мың га пайдаланылмайтын жерлер анықталып, олар жүргiзiлген iс-шаралар нәтижесiнде толығымен ауыл шаруашылық айналымына тартылды.

2014 жылы түгендеу облыстың бес ауданында алаңы 2526,2 мың га жерге жүргiзiлдi. 72,8 мың га пайдаланылмайтын жерлер анықталып, олардың iшiнен қабылданған шаралар нәтижесiнде ауыл шаруашылық айналымына 5,4 мың га тартылды, 0,7 мың га босалқы жерлерге ауыстырылды, алаңы 35,9 мың га жер учаскелерiне жалдау шарттары бұзылып, алаңы 0,9 мың га жерге азаматтық-құқықтық мәмiле жүргiзiлген. Алаңы 29,9 мың га қалған пайдаланылмайтын жерлер бойынша оларды 2015 жылы ауыл шаруашылық айналымына тарту бойынша шаралар қабылданатын болады.

Жер пайдаланушылардың барлық санаттары бойынша түгендеу жиындарының деректерi толық көлемде есепке алынып және аудандар жер қатынастары бөлiмдерiнiң есептiк деректерiне сәйкестiкке келтiрiлген.

Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер санатында айдалмалы жерлер үлесiнiң төмендеуiн болдырмау мақсатында оларды босалқы жерлерден ауыл шаруашылық айналымына тарту, тыңайма жерлердi игеру және жайылымдарды егiстiкке айналдыру бойынша шаралар қабылдануда.

Айдалмалы жерлердiң тыңайма учаскелерiн игеру бойынша жұмыстар жүргiзiлуде, 2014 жылы облыс бойынша барлығы 4,7 мың га тыңайма жерлер игерiлген (Уәлиханов — 3552 га, Жамбыл — 349 га, Мамлют  — 785 га). Сондай-ақ 2014 жыл барысында алаңы 5,6 мың га жайылымдарды егiстiкке айналдыру жүргiзiлген (Айыртау — 644 га, Есiл — 108 га, М.Жұмабаев — 231 га, Ғ.Мүсiрепов ауданында — 1264 га, Тимирязев — 512 га, Уәлиханов — 3552 га).

Қазiргi уақытта облыс бойынша ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерде 70,3 мың га тыңайма жерлер бар, олардың iшiнен Уәлиханов ауданында 65,3 мың га. Тыңайманың қалған бөлiгi 5 мың га Ақжар, Жамбыл, және Ғ.Мүсiрепов аудандарында орналасқан.

2015 жылдың бiрiншi жартыжылдығында Ақжар ауданындағы алаңы 63,3 мың га барлық тыңайманы ауыл шаруашылық айналымына тарту жоспарлануда. 2015 жылдар барысында облыстың басқа аудандарында да тыңайма жерлердi игеру бойынша шаралар қабылданатын болады.

Облысымызда ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерде 2001,4 мың га жайылымдық алқаптар бар. Жайылымдарды тиiмдiрек пайдалану мақсатында босалқы жерлердегi бос алқаптар конкурстық негiзде мал шаруашылығын дамыту үшiн берiлуде.

Осылай, босалқы жерлерде қазiргi уақытта 488,6 мың га пайдаланылмайтын жайылымдық алқаптар бар. Олардың iшiнен 2014 жылы өткiзiлген 15 конкурста 78,2 мың га ауыл шаруашылық алқаптары берiлген, соның iшiнде 54,4 мың га жайылымдар бар (немесе берiлген жерлердiң жалпы алаңынан 70% ).

Жайылымдарды конкурстар арқылы беру кезiнде, жайылымдық алқаптардың нысаналы мақсатын сақтау үшiн малдың нақты бар болуы ескерiледi және осы ұстаным сақталуда.

Мемлекет меншiгiнде орналасқан және саудаларда (аукциондарда) жер пайдалануға берiлмеген жер учаскелерiн берудi көздейтiн ҚР Жер кодексiнiң 48-бабымен қарастырылған нормаларды сақтау мақсатында ағымдағы жылда Тимирязев ауданында жер учаскелерiн сату бойынша аукцион өткiзiлдi. Аукционда құны 1,7 млн.тенге алаңы 1,39 га 8 учаске сатылған.

Азаматтардың жеке қосалқы шаруашылықтарында мал шаруашылығын дамыту үшiн және ҚР Жер кодексiнiнiң 48-бабының 1-тармағына сәйкес халықтың жеке қораларын ұстау бойынша мұқтаждарын қанағаттандыру үшiн жайылымдық алқаптар конкурстан тыс берiледi. Облыс бойынша барлығы жеке қораны дамыту үшiн, отарлы мал шаруашылығы үшiн нысаналы масқатымен 2014 жылы алаңы 5710 га жайылымдардың 14 учаскесi берiлген.

Осылай, мал басының бар болуын есепке алып елдi мекендерде жайылымдық алқаптарды қайта бөлу жүргiзiлуде. Ағымдағы жылда Қызылжар ауданы әкiмдiгiнiң қаулысымен және мәслихатының шешiмiмен бекiтiлген елдi мекендердiң шаруашылықаралық жерге орналастыру жобасына сәйкес 600 га жайылымдық алқаптар Лесной селолық округiнiң босалқы жерлерiнен село азаматтарының жеке қораларынан малдарды жаю үшiн жайылымдар жеткiлiксiз болған Соколов селосының шегiне ауыстырылды.

Мемлекеттiк меншiкке наразылық-талаптық жұмыстарды жүргiзу әдiсiмен жерлердi қайтару бойынша шаралар қабылдануда.

Ағымдағы жылдың басынан облыс аудандарында жер заңнамасын бұзып пайдаланылатын ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер бойынша алаңы 262,2 мың га 139 жер учаскелерiн жалдау шарты бұзылды.

Сонымен қатар жердi заңды бұзып пайдаланатын жер пайдаланушыларға жалгерлiк шарттарын бұзу туралы 34 хабарлама жолданған, мерзiмдерiнiң аяқталуына қарай берiлген ескертулер бойынша материалдар сот органдарының қарауына тапсырылатын болады. Одан басқа, ағымдағы жылда жалпы алаңы 57,8 мың га сотқа 31 талап арыз берiлген.

2005 жылдан қазiргi уақытқа дейiн жеке тұрғын үй құрылысына 4332 жер учаскесi, соның iшiнде 2014 жылы 245 учаске берiлген.

2014 жылы облыстық жер комиссиясымен 7 отырысы өткiзiлiп, онда жер қойнауын пайдалану мақсаттары үшiн жер учаскелерiн беру туралы 18 өтiнiш қаралған. Бүгiнгi күнде Солтүстiк Қазақстан облысының аумағында жалпы пайдалы қазбаларды өндiру бойынша 50 жұмыс iстейтiн жер қойнауын пайдаланушы кәсiпорындар тiркелген.

Жерге орналастыру қызметiмен 2015 жылы жерлердi сандық және сапалық есептеу мониторингiн жүргiзу, жер реформасын одан әрi тереңдету және өңiрдiң жер қорын ұтымды пайдалану бойынша мемлекеттiк саясатын жүзеге асыру бойынша жұмыстар жалғасатын болады.

Облыс жерге орналастыру қызметiнiң жұмысы туралы ақпарат

Елiмiздiң әрбiр азаматы үшiн жаңа бағыт ҚР Президентi Н.Ә.Назарбаевтың кезектi «Қазақстан жолы — 2050: Бiр мақсат, бiр мүдде, бiр болашақ» Жолдауы болып табылады.

Елбасының жолдауында ауыл шаруашылығын, әсiресе ауыл шаруашылығы өнiмiне әлемдiк сұраныстың өсу жағдайында ауқымды жаңғырту қажет деп айтылған.

Барлық секторда және бiрiншi кезекте агроөнеркәсiптiк кешенде экономиканың дамуы, ғылыми-техникалық үдерiстi iске асыру басты табиғи ресурс — жермен, ел экономикалық байлығының және адамдар игiлiгiнiң негiзiмен тығыз байланысты.

Солтүстiк Қазақстан облысының жер қорында жерлердiң жетi санаты бар және бұл оның орасан зор әлеуетiн көрсетедi. Солтүстiк Қазақстан облысының жер қоры 2014 жылғы 1 қаңтар жағдайы бойынша 9804,3 мың гектарды құрайды, соның iшiнде егiстiктер 4942,4 мың гектар.

Бүгiн облыстың жер қоры ауыл шаруашылығы өндiрiсiн дамыту саласындағы мемлекеттiк бағдарламаларды толық көлемде iске асыруға мүмкiндiк бередi және сапалы ауыл шаруашылық өнiмiнiң азық-түлiктiк нарықтарының молықтыру көзi болып табылады.

Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер облыста 7331,5 мың гектарды немесе облыс аумағының 74,7 % құрайды. 2013 жыл барысында босалық жерлерден беру есебiнен аталған санаттағы жерлердiң алаңы 64,5 мың гектарға арта түстi.

Облыста 1483,8 мың га алаңда 3145 шаруа және фермер қожалықтары, бұл ауыл шаруашылығы жерлерiнiң жалпы алаңынан 20,2 % құрайды және алаңы 5802,6 мың га 659 шаруашылық серiктестiктерi мен акционерлiк қоғамдары жұмыс iстейдi немесе 79,1%.

Елбасының үшжылдық кезеңге арналған тапсырмасына сәйкес ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердi түгендеу қарастырылған.

2012 жылы облыстың үш: Жамбыл, Ғ.Мүсiрепов атындағы және Уәлиханов ауданыдарында жалпы алаңы 2365 мың га жерлерге 31 млн. теңге сомасына түгендеу жүргiзiлiп аяқталды. Түгендеу жұмыстарын жүргiзгенде ауыл шаруашылық алқаптарын пайдлануды талдау түгендеу кезiнде пайдаланылмайтын ауыл шаруашылық ақлаптарының алаңы осы үш аудан бойынша 170,4 мың га құрады, олардың iшiнен егiстiктер 101,9 мың га. Қабылданған шаралар нәтижесiнде барлық анықталып пайдаланылмайтын алаң толығымен ауыл шаруашылық айналымына енгiзiлдi.

2013 жылда облыстың бес ауданында және Петропавл қаласында 27,5 млн.теңге сомасына жалпы алаңы 2141,1 мың гектар ауыл шаруашылық айналымына қосылған ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге түгендеу жүргiзiлдi. Түгендеу жиындары бойынша алаңы 34,8 мың га 82 пайдаланылмайтын жер учаскелерi анықталған, олар ағымдағы жылда толығымен ауыл шаруашылық айналымына енгiзiлетiн болады.

2013 жыл iшiнде жер учаскелерiн мемлекеттiк меншiкке қайтару бойынша жұмыс жүргiзiлiп, облыс аудандарында алаңы 57,1 мың га 120 жер учаскелерiн жалдау шарттары, соның iшiнде соттық тәртiпте алаңы 5,6 мың га 9 шарт бұзылған.

Жыл барысында жергiлiктi атқарушы органдар иесiз жер учаскелерiн мемлекеттiк меншiкке қайтару бойынша жұмыс жүргiздi, барлығы алаңы 5,3 мың га, соның iшiнде егiстiктер 2,1 мың га ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер қайтарылды. Олардың iшiнен соттық тәртiпте алаңы 3,2 мың га 18 учаске, соның iшiнде егiстiктер 0,7 мың га.

Жыл басынан, 2014 жылғы 1 қаңтар жағдайы бойынша жер салығынан, жерлердi жалдаудан және сатып алудан бюджетке 1038,5 млн. теңге келiп түстi, олардың iшiнен жер учаскелерiн сатып алу бойынша 344,4 млн.теңге түстi.

Жер нарығы дамуда. Облыс бойынша ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерден құны 87,8 млн.теңге жалпы алаңы 5,8 мың га 26 жер учаскесi сатып алынып, соның iшiнде 2013 жылы 1,3 млн.теңге сомасына алаңы 90 га 3 жер учаскесi сатып алынды.

2013 жылы облыс аудандарында ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерде уақытша жер пайдалану құқығын беру бойынша 15 конкурс өткiзiлiп, онда жалпы алаңы 57,3 мың га ауыл шаруашылық алқаптарының 207 жер учаскесi табысталған.

Облыста босалқы жерлерде 614,8 мың га жер бар, соның iшiнде 2014 жылда конкурсқа шығаруға болатын ауыл шаруашылық алқаптарының 442,1 мың га жерi бар.

Есептiк кезеңде жер-шаруашлық орналастыру жобаларын әзiрлеуге облыстық бюджеттен 51,9 млн. теңге бөлiнген. Жер-шаруашылық орналастыру 20,0 млн.теңге сомасына алаңы 218,1 мың га 150 елдi мекенде және шекараларды белгiлеу 26,1 млн.теңге сомасына алаңы 229,1 мың га 176 елдi мекенде өткiзiлдi.

2013 жылы облыстық жер комиссиясы 6 мәжiлiсiн өткiздi, онда жер қойнауын пайдалану мақсаттары үшiн жер учаскелерiн беру туралы 15 өтiнiш қаралды. Барлығы жыл iшiнде 7 жер қойнауын пайдаланушыға iздестiру жұмыстары үшiн жер учаскелерi берiлдi, қауымдық сервитуттарды анықтау бойынша обылс әкiмдiгiнiң 3 қаулысы қабылданған.

Бүгiнгi күнде Солтүстiк Қазақстан облысында жалпы пайдалы қазбаларды өндiру бойынша 47 жұмыс iстейтiн жер қойнауын пайдаланушылар тiркелген.

Облыстың жерге орналастыру қызметiмен 2014 жылы ҚР Президентi Н.Ә.Назарбаевтың кезектi «Қазақстан жолы — 2050: Бiр мақсат, бiр мүдде, бiр болашақ» Жолдауында көрсетiлген тапсырмаларды жүзеге асыру, жер реформасының бұдан арғы тереңдету, облыс жер қорын ұтымды пайдалану бойынша аграрлық саясатты iске асыру бойынша шаралар кешенi қабылданатын болады.

Тақырып: Президенттің 2012 жылғы 27 қаңтардағы Қазақстан халқына Жолдау барысында жер қатынастарын реттеу саласында Мемлекет басшысының және Қазақстан Республикасы Үкіметінің тапсырмаларын жүзеге асыру.

Жер қатынастары саласындағы мемлекеттік стратегияның мақсаты жер ресурстары әлеуетін пайдаланудың ең жоғарғы тиімділігін қамтамасыз ету.

«Әлеуметтік-экономикалық жаңғырту – Қазақстан дамуының басты бағыты» Елбасының 2012 жылғы 27 қаңтардағы кеезкті жолдауында Қазақстанның аграрлық секторында үлкен экспорттық мүмкіндіктері мен инновацияларды енгізу үшін жоғары әлеуеті бар деп айтылған. Бағдарламалық құжатттың логикалық жалғасы Президенттің Жалпыға бірдей Еңбек қоғамын қалыптастыруға іс-әрекеттер туралы шілдедегі мақаласы болды. Елбасы қазіргі мақаласында күн тәртібіне қоғамның әлеуметтік жаңғыртудың 5 басымдылығын енгзіп, соның аясында 20 өзекті тапсырмаларды белгіледі. «Жалпыға бірдей Еңбек» коалициясын құру өзектілігі Қазақстан халқын адал және әділ еңбек идеясының негізінде тағы да жақынрақ біріктіру болып табылады. Күмән жоқ: қойылған тапсырмаларды табысты жүзеге асыру қазақстандықтардың өмірін одан да жақсы етеді.

«Солтүстік Қазақстан облысының жер қатынастары басқармасы» мемлекеттік мекемсесі – жер қатынастраы бойынша уәкілетті орган, жер қатынастары саласында міндеттерді іске асыратын облыс жергілікті атқарушы органдарының құрылымдық бөлімшесі, жұмысты өз уәкілеттігінің шеңберінде жүргізеді және басқарма туралы ережеге сәйкес әрекет етеді.

Басқарманың негізгі мақсаты Солтүстік Қазақстан облысының аумағында жер қатынастары саласында бірыңғай мемлекеттік саясатты жүргізу және жер қатынастары саласында мемлекеттің мүдделерін қорғау болып табылады.

Жыл сайын қараша айында жер қатынастары басқармасы ауданддық және Петропавл қаласы жер қатынастары бөлімдерінің есептері негізінде жер теңгерімін дайындайды және Қазақстан Республикасы Жер ресурстарын басқару агенттігіне тапсырады.

Солтүстік Қазақстан облысының жер қоры 2012 жылғы 1 шілдеде 9804,3 мың га құрайды, оның ішінде егістіктер 4926 мың га.

Ауыл шаруашылық мақсатындағы жерлер облыста 2012 жылғы 1 шілде жағдайы бойынша 7262,2 мың га, немесе облыс аумағының 74% құрады.

Агроөндірістік кешенінде мыналар құрылды және жұмыс істеуде:

3090 шаруа-фермер қожалықтары жалпы алаңы 1460,4 мың га, олардың ішінен егітіктер 1064,3 мың га, бұл ауыл шаруашылық мақсатындағы жерлердің 20,1% құрайды.

655 шаруашылық серіктестіктер және акционерлік қоғамдар жалпы алкңы 5751,0 мың га, олардың ішінен 3769,9 мың га немесе 79,2%;

181 мемлекеттік емес кәсіпорындар жалпы алаңы 19,6 мың га, олардың ішінен егістіктер 10,4 мың га.

Босалқы жерлер 2012 жылғы 1 шілде жағдайы бойынша 725,5 мың га құрайды, соның ішінде егістіктердің және тыңаймалардың жалпы алаңы 69,6 мың га құрайды (олардың ішінен егістіктердің алаңы – 37,8 мың га, тыңайма – 31,7га). Негізінен ол жерлер аз өнімді, аз пішінді болып табылады. Оларды егістікке пайдалану мүмкіндіктерін анықтап, ал жарамсыздарын шабындыққа, жайылымдарға ауыстыру қажет. 2012 жыл ішінде босалқы жерлердің алаңы ауыл шаруашылығы товарларын өндірушілеріне табысталуына байланысты 48,9 мың гектарға азайды.

Елді мекендердің жерлері – 921,1 мың га, өнеркәсіп және басқа да ауыл шаруашлығынан тыс жерлер – 71,5 мың га, ееркше қорғалатын табиғи аумақтардың жерлері – 0,2 мың га, орман қорының жерлері – 681,2 мың га, су қорының жерлері – 142,4 мың га.

Жер нарығы дамуда. 2012 жылы ауыл шаруашылығынан тыс мақсаттар үшін жеке меншікке 139,8 миллион теңге сомасында жалпы алаңы 418,4 га 652 жер учаскесі, ауыл шаруашылық мақсаттары үшін 19,9 млн теңге сомасында жалпы алаңы 548 га сатылған.

2012 жылы жер салығынан, жерді жалға алудан және сатып алудан бюджетке 415,4 млн теңге түсті. 2012 жыл ішінде елді мекендер жерлерінен 2,5 млн. теңге сомасына жалпы алаңы 12,9 га 58 жер учаскесіне жалдау құқығы сатылды.

Бүгінгі күнде өзекті мәселелердің бірі жеке тұрғын үй құрылысына (ЖТҚ) жер учаскелерін бөлу болып табылады.

Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі К.Қ. Мәсімовтың 2012 жылғы 1 ақпандағы № 22-р өкімімен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің кеңейтілген мәжілісінде берілген Мемлекет басшысының тапсырмаларын орындау бойынша іс-шаралар жоспарын орындау мақсатында облыста ЖТҚ үшін берілген 5886 жер учаскесі түгендеу жүргізілді.

Тексеріс нәтижелері бойынша жеке тұрғын үй құрылысына берілген 5886 учаскеден – 349 учаске инженерлік коммуникациялармен қамтамасыз етілмеген, олардың ішінен 150 учаскеде құрылыс басталмаған. Жеке тұрғын үй құрылысына (ЖТҚ) берілген алаңы 6,48 га 54 жер учаскесі анықталды, олардың ішінен алаңы 0,7 га 7 учаске ерікті бас тарту негізінде иесі жоқ ретінде есепке қойылды және алаңы 58 га 47 учаске бойынша жеке тұрғын үй құрылысына берілген жер учаскелеріне өткізілген тексерістер нәтижесінде (түгендеу жиыны) оларды мақсаттық нысаны бойынша пайдалану қажеттілігі туралы алаңы 4,8 га 42 жазбаша ескертулер анықталды.

Жеке тұрғын үй құрылысына берілген жерлерді түгендеу облыс бойынша толық аяқталды.

Облыс бойынша құрылыс салудың 14 бекітілген бас жоспарлары бар: Петропавл қаласы бойынша және 13 облыс аудандарында. Төрт егжейлі-тегжейлі жоспарлау жобалары (ЕТЖЖ) әзірленіп бекітілді және Петропавл қаласында үш ЕТЖЖ – (Орталық, Жас-Өркен және Юбилейный) және тағы бір ЕТЖЖ Қызылжар ауданында – (Бәйтерек а.).

Жеке тұрғын үй құрылысына жер учаскелерін бөлуді ұстап тұрудың негізгі себебі елді мекендер құрылысының Бас жоспарларында бекітілген егжейлі-тегжейлі жоспарлау жоспарларының (ЕТЖЖ) жоқ болуына байланысты құрылысқа дайындалған алаңдардың жеткіліксіз саны болып табылады.

Аталған мәселені реттеу мақсатында 2012 жылы жергілікті бюджеттен ЕТЖЖ әзірлеу бойынша аталған жұмыстарды орындауға 75 млн. теңге бөлініп, олардың ішінен 50 млн теңге Петропавл қаласы бойынша және 25 млн. теңге жеке тұрғын үй құрылысына соңынан беру үшін жалпы алаңы 345 гектар Петропавл қ. Солнечный кентінің оң жағы бойынша. Аталған ықшам ауданда 2500 тәртібінде жер учаскесін орналастыру жоспарлануда.

«Қол жетімді баспана – 2020» Бағдарламасының аясында облыс бойынша тұрғын үй құрылысына 248 га жер учаскесі бөлінген, олардың ішінен СПК желісі бойынша Петропавл қ. Южный кенті бойынша 235 га.

2011 жылы ауыл шаруашылық мақсатындағы жерлерде уақытша жер пайдалану құқығын беру бойынша 22 конкурс өткізілді, жалпы алаңы 143375 га, олардың ішінен егістіктер 41318 га 676 жер учаскесі жалға берілді.

2012 жылы облыста жалпы алаңы 213301 га, с.і. егістіктер 116859 га 248 жер учаскесі берілген, 9 конкурс өткізілді.

Петропавл қаласының аумағында 154 бақшашылық серіктестігі жұмыс істейді, олардың құрамында 30896 жер учаскесі бар, олардың ішінен беріліп және пайдаланылатындар 18375 учаске, пайдаланылмайтындар 12521 учаске.

Бақшашылық үшін азаматтарды жер учаскелерімен қамтамасыз ету бойынша жұмыс белсендіріліп, 2012 жылы 382 өтініш қанағаттандырылды.

Мемлекет басшысының ауыл шаруашылық қорының жерлерін оларды ауыл шаруашылық айналымында мақсаттық пайдалануын анықтау мақсатында түгендеу жүргізу туралы 2012 жылғы 17 сәуірдегі тапсырмасына сәйкес ауыл шаруашылық мақсатындағы пайдаланылмайтын жерлерге түгендеу жүргізілді.

Түгендеу материалдары тексерістерді ашу үшін ҚР ЖРБА Қостнай және Солтүстік Қазақстан облыстары бойынша ӨЖИ (өңіраралық жер инспекциясына) жолданды, сонымен қатар алаңы 19242 га, соның ішінде егістіктер 14220 га болатын 49 жер учаскесі иесі жоқ ретінде есепке алынды.

Қазіргі уақытта, Қазақстан Республикасы жер ресурстарын басқару агенттігінің 2011-2015 жылдарға арналған Стратегиялық жоспарына сәйкес 2012-2014 жылдар барысында республикалық бюджет есебінен ауыл шаруашылық айналымына енгізілген ауыл шаруашылық мақсатындағы жерлерге түгендеу жүргізілуде.

Осы мақсаттарға 93 млн. теңге бөлініп, олар тең үлесте 31 млн. теңге бойынша 3 кезеңге бөлінген (2012-2014 жылдар). 1 кезеңге – 2012 жыл, облыс бойынша келесі аудандар белгіленген: жалпы алаңы 2365 мың га Жамбыл, Ғ. Мүсірепов, Уәлиханов аудандары. Дайындық және далалық жұмыстары толық аяқталды, ал ғылыми өңдеу жұмыстары 2241,9 мың га алаңда немесе 94,8 %-ы аяқталды.

Бүгінгі күнде Солтүстік Қазақстан облысында жұмыс істейтін кәсіпорындардың жалы таралған пайдалы қазбаларды өндіру бойынша 42 жер қойнауын пайдаланушыларды құрайды.

Ауылдық елді мекендердің жер-шаруашылық құрылысының жобаларын әзірлеу және олардың шекараларын орындарға ауыстыру бойынша жұмыстар жалғасуда.

Біздің облыста 702 елді мекен бар, олардың алаңы 921,1 мың га немесе облыс жер қорының 9,3% құрайды. Бүгін жер шаруашылық құрылысы 489(70%) елді мекенде орындалды, 402(57%) елді мекенде шекра белгіленді.

2012 жылы жұмыстың осы түрлеріне облыстық бюджеттен 35 млн. теңге бөлінді. Одан басқа, 12 млн. еңге Петропавл қ. жіктеушісіне бөлінген.

«Жер учаскелеріне оларды жеке меншікке берген кезде, мемлекетпен немесе мемлекеттік жер пайдаланушымен жалға беру кезінде базалық мөлшерлемелерін, сондай-ақ жер учаскелерін жалға алу құқығын сатып алуға төлем мөлшерін белгілеу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 2 қыркүйектегі № 890 қаулысына енгізілген өзгерістер мен толықтыруларға байланысты Солтүстік Қазақстан облысының әділет департаментінде 2012 жылғы 19 қаңтардағы № 1793 тіркелген облыстық әкімдіктің 2011 жылғы 23 желтоқсандағы № 380 бірлескен қаулысы және облыстық мәслихаттың нөмері 40/5 шешімі қабылданды (Петропавл қаласы бойынша бір квадрат метр үшін 1270 теңгені, аудандық маңызы бар қалаларда 952,2 теңгені және ауылды елді мекендерде 190,5 теңгені құрайды).

Солтүстік Қазақстан облысы жер ипайдаланудың табиғи-климаттық және топырақтық жағдайлары ауыл шаруашылық дақылдарының аудандастырылған сорттарын өсіру үшін толық қолайлы және егіншіілктің жоғары дақылы кезінде жоғарғы және тұрақты астық беруге қабілетті.

Егістіктерді ұтымды пайдаланудың және егіншіліктің дақылын арттырудың басты шарты – егіс алқаптарының құрылымдарын оңтайландыру және дұрыс ауыспалы егістерді игеру.

Алып егіс алқаптары бар ауыл шаруашылық құрылымдарында жеке бөлімшелерде және бригадаларда бірнеше түрлі ауыспалы егіс болуы мүмкін. Әртүрлі дақылдар үшін ең үздік алғы егістер пар айдалатын және жыртылатын танаптар, қабат және көпжылдық шөптер қабатының айналымы, бұршақ дәнді, бір жылдық өсімдіктер болып табылады. Солтүстік Қазақстан облысының парлары (тікелей кескіш, ең аз, нөлдік) ылғалдылықты жақсы сақтайды, азықтық заттарды жинайды және жеделдетеді, арамшөптермен тиімді күресті қамтамасыз етеді. Парлардың меншікті салмағы әрбір қожалықта жергілікті табиғи-климаттық жағдайларды, әсіресе далалардың ластану деңгейін ескере отырып белгіленеді.

Облыс қожалықтарында мал шаруашылығын қайта қалпына келтіру егіс алқаптарының құрылымын жақсартуға және азықтық дақылдармен толыққанды ауыспалы жемісті егіс айналымдарын ендіруге байланысты.

Ауыспалы егістің ғылыми негізделген жүйелерін толық игеру және қатаң сақтау (соның ішінде топырақ қорғау) егіншілік дақылдарының жоғарғы деңгейінің, технологиялық тәртіптің көрсеткіші, өсімдік шаруашылығының төзімділігін және өнімділігін арттырудың күшті факторы болы қызмет етеді.

Ішкі шаруашылық жерге орналастыру (ІШЖ) – жерге орналаструдың негізгі түрлерінің бірі. Ішкі шаруашылық жерге орналастыру – ауыл шаруашылық кәсіпорнын аумақтық ұйымдастыру бойынша іс-шаралар жүйесі: жерлерді ұтымды пайдалану, еңбек және ауыл шаруашылық техникасы үшін; топырақ құнарлығын және жердің басқа да пайдалы қасиеттерін сақтау және көбейту; ауыл тұрғындарының өмірі және еңбегі үшін қолайлы жағдайлар.

Экономикалық түрде расталған жүйе егіншіліктің және шаруашылық жүргізудің ғылыми негізделген жүйесін енгізумен тығыз байланысқан: дұрыс ауыспалы егіс айналмдарын игеру, жердің әрбір учаскесін қарапайым және күрделі мелиоративтік әдістерді қолдану жолымен тамырлық жақсарту және қарқынды пайдалану бойынша шараларды іске асыру, көлік және жол бағыттарын жақсарту және т.б.

Белгіленген тәртіпте келісілген жерге орналастыру құжаты бекітіледі: жер учаскелерінің иелерімен және жер пайдаланушылармен, басқа тапсырыс берушілермен – ішкі шаруашылық жерге орналастыру жобалары және жер учаскесінің орналасқан жері бойынша облыстар, республикалық маңызы бар қалалар, астана, аудандар, облыстық маңызы бар қалалар, уәкілетті органдарының келісімі бойынша олардың есебінен әзірленетін және іске асырылатын жерлерді ұтымды пайдаланумен және топырақ құнарлығын арттырумен байланысқан жобалар.

Жерлерді ұтымды пайдалану мәселелерін заңды түрде реттеу мақсатында Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 04 қарашадағы № 1297 қаулысымен ауыл шаруашылық мақсатындағы жерлерді ұтымды пайдалану Ережелері бекітілген. Аталған Ережелер жер учаскелерінің иелеріне және жер пайдаланушыларға міндетті талаптарды белгілейді, сонымен қатар жерлер құнарлығының едәуір төмендеуін болдырмауғ бағытталған іс-шарларды қарастырады.

Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді пайдаланған кезде жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылар жердi жақсарту жөнiндегi іс-шараларды жүргізеді, оның ішінде мыналар міндетті болып табылады:

1) агрохимиялық іс-шараларды жүргізу:

ғылыми негізделген нормаларға сәйкес минералдық және органикалық тыңайтқыштар себу;

2) топырақтың құнарлылығын сақтаудың агротехникалық тәсілдерін, оның ішінде ауыл шаруашылығы дақылдарын өсірудің қабылданған технологиялық карталарына сәйкес агротехнологиялық операцияларды сақтау жолымен қолдану;

3) шаруашылық ішіндегі жерге орналастыру жобаларына сәйкес ауыл шаруашылығы мақсатындағы жердің топырағын тозудан қорғау жөніндегі іс-шараларды орындау;

4) дақылдарды алмастырудың ғылыми негізделген кестесін есепке ала отырып, егіс айналымдарын сақтау;

5) тұқымдарды залалсыздандыру, арамшөп және карантиндiк өсімдіктер, аурулармен және зиянкестермен күрес жөніндегі фитосанитарлық іс-шараларды жүргізу;

6) агроөнеркәсіптік кешенді дамыту саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган бекіткен ауыл шаруашылығы малдарын жаюдың жайылым алаңының бір бірлігіне арналған жүктеме нормативтерін сақтау.

Одан басқа, мал шаруашылығын дамыту мақсатында аудандардың жер пайдаланушыларына ұсынылысын:

1. жайылымдық алқаптарды ауыстырусыз жыртуға жол бермеу, жырту фактілері анықталған жағдайда оларға әкімшілік қолдану шараларын қолдану;

2. айналымға жайылымдық жерлерді қосымша енгізу;

3. азық өндіру және көкөніс шаруашылығының мақсаттары үшін суармалы жерлерді қалпына келтіру бойынша жұмыстарды жалғастыру;

4. мал суару үшін шахталық және құбырлы құдықтарды (ұңғымаларды) қалпына келтіру бойынша жұмыстарды жалғастыру;

5. жоғарғы репродуктивтік азықтық дақылдардың алаңдарын арттыру.

Облыста топырақтық талдаудың деректерін салыстыру үшін, оны Ережелерге сәйкес ұтымды пайдалануға агрохимиялық зертханаларды салу қажет.

Қазіргі уақытта жаңа аэрофто түсірілімдер негізінде жоспарлы-картографиялық материалдарды құру туралы мәселе өзекті болып тұр, орман және су қорыт жерлерінің қажетті деректері жоқ, яғни, аталған жерлерді нақты пайдалану жоспарлық негізге сәйкес келмейді, ол үшінт орман массивтерінің және су объектілерінің айналысында пішінді өлшемдерін өткізумен барлық жерлердің кешенді түгендеуін өткізу қажет.

Қолдағы бар жер ресурстарын аса тиімді пайдалану үшін ағымдағы жылда облыстың жерге орналастыру қызметі басқа да атқарушы органдарымен бірге мыналарды орындау қажет:

1. Егіс алқаптарының құрылымдарын оңтайландыру үшін ауыспалы егіс айналымының ғылми-негізделген жүйесін әзірлеу және ендіру;

2. мал шаруашылығын, соның ішінде отарлы мал шаруашылығын дамыту үшін мақсаттық нысанын көрсетіп конкурстар арқылы жайылымдық және шабындық алқаптарды тең өлшемде бөлу бойынша шаралар қабылдау.

3. 2012-2015 жылдары жерлерді аймақтандыру сызбасы, бас жоспарлар, және елді мекендерді жоспарлау және салу жобасы негізінде облыс елді мекендерінің жер-шаруашылық құрылысының жобаларын әзірлеуді аяқтау; оорындарда елді мекендердің шекараларын белгілеу;

4. Петропавл қаласы жерлерінің мақсаттық нысанының жіктеушісін құрастыруын 2013 жылы аяқтау.

Аталған іс-шараларды жүзеге асыру қолдағы бар жер ресурстарын аса тиімді пайдалануға мүмкіндік береді, жер реформасының әріқарай тереңдеуіне, облыстың жер қорын ұтымды пайдалану бойынша аграрлық саясатын іске асыруға көмектесетін болады.

03.07.2017 12:25

НҰРСҰЛТАН ӘБІШҰЛЫ НАЗАРБАЕВ
Алдағы оқиғалардың ресми күнтізбесі
«Жер заңды негiзде»
Азаматтардың өтiнiштерi мен арыздары

Жаңалықтарға жазылу

 

RSS


Президенттің Жолдауы akorda.kz primeminister.kzegov.kzАссамблея народа КазахстанаОфициальный интернет-ресурс Северо-Казахстанской областиIPOДКБ2020Алтын сапаӘділетМодернизация пенсионной системыКазконтентИновационные гранты EXPO Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Агентство Республики Казахстан по делам государственной службы и противодействию коррупции Защита бизнеса СКО ҚР Қаржы министрлігінің Ішкі мемлекеттік аудит комитетінің ресми интернет-ресурсы 100 жаңа есім
Яндекс.Метрика